In de dagen voor kerst baadt Gouda traditiegetrouw na Kaarsjesavond in het kerstlicht. De Markt en het gotische stadhuis worden dan in het licht gezet. Een sfeervol moment wat eigenlijk een beeld uitstraalt zoals misschien veel mensen in Gouda dat altijd willen zien. Tegelijkertijd worden door de politieke partijen ook alle voorbereidingen getroffen om in januari 2010 met een goede campagne te komen voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart. In Gouda doen welgeteld 12 partijen mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. In vergelijking met andere steden met hetzelfde aantal zetels een behoorlijk aantal (ter vergelijking: Gouda telt er nu 10, Schiedam telt er nu 9 en Leidschendam-Voorburg ook 9). De strijd om een plek in de 35 zetels tellende raad te bemachtigen is begonnen.

In 2006 is de winst met name gegaan naar de linkse partijen die met hun tegengeluid gericht op de toenmalige regering uit waren op een revanche. Dit zorgde voor winst bij de PvdA, die de grootste partij werd (10 zetels). Ook de lokale ouderenpartij, die zich verzette tegen het lokale zorgbeleid, kreeg veel stemmen. Het CDA verloor één zetel (5) maar werd wel tweede partij in de stad. De lokale partij verloor haar zetels aan de PvdA en kwam met twee zetels in de raad. De SP ging van één naar twee zetels. De voorspellingen voor de nieuwe raadsverkiezingen laten een ander beeld zien.

Prognoses geven aan dat veel partijen met een gelijk aantal zetels (5) in de raad zullen komen. Het wordt voor de komende periode dus een uitdaging voor de partijen om zich te onderscheiden van de rest. In 2006 heb ik de campagne ook gevolgd, met als voordeel dat ik nu de verschillen kan zien, voor zover dat al zichtbaar is want de campagne is net begonnen.

In ieder geval vallen er twee zaken op die verschillen met de verkiezingen in 2006:
1. economische recessie en 2 beeldvorming (hoe zien we Gouda nu en in de toekomst?).

Economische recessie
Het aanpakken van de gevolgen van de economische recessie is bij veel partijen een terugkerend thema. Bij de ene partij iets meer dan bij de andere. Daarbij komt dat in Gouda minder koek is te verdelen omdat Gouda vanwege de slappe bodemgesteldheid verhoudingsgewijs meer moet uitgeven aan infrastructuur dan andere steden. De politiek staat daardoor vaak voor een uitdaging. Ondanks dat zijn er de afgelopen periode veel dingen gerealiseerd. Het Bolwerk, een plek in de binnenstad waar Gouda een hotel en parkeervoorzieningen heeft gepland, begint nu na jaren dankzij steun van de gemeente van de grond te komen. Ook is het aantal WWB-cliënten dankzij een goed re-integratiebeleid gelijk gebleven en loopt de stad daardoor voor op andere gemeenten. Met de bouw van de duurzame wijk Westergouwe kan bovendien wat gedaan worden aan de huizenmarkt in de stad.

De vraag die alle partijen bezighoudt is: investeren of versoberen? Al is dat laatste natuurlijk geen populaire boodschap, de kans wordt door bepaalde partijen wel reëel geacht. Zeker omdat de kans groot is dat het rijk door de recessie de bijdrage aan het gemeentefonds verlaagt. Investeren is in feite het omgekeerde, maar vraagt geduld en brengt risico’s met zich mee. De drang om toch met veel wensen te komen, wat uiteraard veel geld kost, is bij bepaalde (nieuwe) partijen groot. Gouda is immers een centrumgemeente en heeft haar positie hoog te houden.

Beeld van de stad
De ontwikkelingen in Gouda-Oost (of Oosterwei) hebben Gouda op de kaart gezet. Het bekende krantenkopje van de Telegraaf (‘Dit is Gouda’) naar aanleiding van het busincident in 2008, had een duidelijk effect en zorgde voor een periode van negatieve berichten over Gouda. Het veiligheidsbeleid was vóór het busincident een succes en had dalende criminaliteitscijfers tot gevolg. De gemeenteraad werd jaarlijks geïnformeerd over de cijfers. Het busincident sprak in feite het gevoerde beleid tegen. Het incident liet een deuk in het blazoen achter. Los van de ernst van de gebeurtenissen was Gouda hierdoor in de spotlights gekomen. Het leek alsof elke incident door de landelijke pers werd aangegrepen om Gouda in hun kranten te vermelden.

Voor een aantal mensen in de stad waren deze beelden te negatief. Ze kwamen met een tegenoffensief omdat ze niet achter de kritiek, die de landelijke media en politici gaven over het Gouds beleid, konden staan. Deze groep mensen was van mening dat Gouda ook positieve kanten had en vonden dat in de discussie een onderbelichte zaak. Ze kwamen met een ludiek tegengeluid en verspreidde een zelfgemaakte Telegraafvoorpagina met: ‘Dit is ook Gouda’. Hierop stonden alle positieve berichten met foto’s om zodoende een positief geluid te kunnen afgeven.

Deze kritische en toch positieve stroming lijkt zich ook in de politieke campagne te mengen. Een opmerkelijk verschil met bijvoorbeeld de campagne van 2006, waar veiligheid het thema werd van de verkiezingen. Destijds deed ik ook mee aan de campagne en er was een duidelijke strijd merkbaar tussen rechts en links over hoe veiligheid moest worden vormgegeven. Daarnaast werd de strijd ook gezien tussen het toen rechtse kabinet (CDA, VVD en D66) en de over het algemeen linkse oppositie (aangevoerd door de Pvda en SP), die tijdens de campagne van de raadsverkiezingen destijds uit was op een revanche. Nu lijkt veiligheid voor veel partijen juist een middel te zijn om de waarden van de stad te behouden. De ene partij vult dit op een andere manier in dan de andere. Inmiddels zijn er ook nieuwe partijen opgericht: Gouda Positief (GoPo) en Trots op Nederland Gouda (TonG). Deze partijen denken een alternatief te kunnen bieden aan het gevoel van onbehagen en negativisme onder de mensen over hun stad en de politiek. Opmerkelijk, want de raad bestaat nu ook voor een deel uit lokale partijen (Ouderenpartij en Gemeentebelangen) die in feite om dezelfde redenen zijn ontstaan.

De vraag is of deze lokale bestaande partijen de aandacht van de kiezer opnieuw weten te trekken, of dat de kiezer zich meer voelt aangesproken door de nieuwe partijen? En ook hoe deze nieuwe partijen zich gaan mengen in het politiek debat?

Voor de traditionele partijen ligt de uitdaging meer bij het herwinnen van vertrouwen bij de burger. De traditionele partijen vormden vaak in wisselende samenstelling het college van de stad waarbij gedegen financieel beleid werd gevoerd. Daardoor hebben deze partijen al bewezen niet weg te lopen voor hun verantwoordelijkheden. En dat zal, rekening houdend met de recessie, een belangrijke opgave worden voor de komende vier jaar.

Met deze punten gaat Gouda de verkiezingen in. We zullen het meemaken op 3 maart a.s!

Christian Leroux

Christian Leroux is bestuurskundige en werkt als young professional bij BMC. Daarnaast is hij al jaren actief binnen de lokale politiek in Gouda en is hij kandidaat raadslid voor de komende verkiezingen.